Viêm phụ khoa: nguyên nhân, triệu chứng và hướng xử lý

Tổng quan các bệnh viêm nhiễm phụ khoa thường gặp ở phụ nữ

Tổng hợp bởi Đội ngũ biên tập y khoa · Cập nhật 2026-04-26

Viêm phụ khoa là tên gọi chung của nhóm bệnh lý viêm nhiễm tại cơ quan sinh dục nữ, bao gồm âm đạo, âm hộ, cổ tử cung, tử cung, vòi trứng, buồng trứng và vùng chậu. Theo nhiều nghiên cứu, có tới 70-80% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản từng gặp ít nhất một lần các triệu chứng viêm phụ khoa.

Bệnh có thể do vi khuẩn, nấm men Candida, ký sinh trùng Trichomonas, virus hoặc do mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo. Yếu tố thuận lợi gồm vệ sinh sai cách, quan hệ không an toàn, dùng kháng sinh kéo dài, thay đổi nội tiết, tiểu đường hoặc suy giảm miễn dịch.

Phần lớn các trường hợp đều có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Tuy nhiên nếu để kéo dài, viêm có thể lan lên trên và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Triệu chứng thường gặp

Khí hư bất thường: thay đổi lượng, màu (vàng, xanh, xám), mùi hôi tanh.
Ngứa, rát, sưng đỏ vùng âm hộ - âm đạo.
Đau hoặc bỏng rát khi đi tiểu, khi quan hệ.
Đau âm ỉ vùng bụng dưới.
Chảy máu âm đạo bất thường.
Sốt, mệt mỏi nếu viêm lan rộng.

Nguyên nhân chính

Vi khuẩn (Gardnerella, lậu, Chlamydia,...).
Nấm men Candida.
Ký sinh trùng Trichomonas.
Mất cân bằng pH âm đạo do thụt rửa, dung dịch vệ sinh có hương liệu.
Suy giảm nội tiết (mãn kinh, sau sinh).
Bệnh lý nền: tiểu đường, suy giảm miễn dịch.

⚠️ Khi nào cần đi khám bác sĩ

Đến gặp bác sĩ sản phụ khoa khi khí hư bất thường kéo dài, kèm mùi hôi, ngứa rát, đau khi quan hệ, đau bụng dưới hoặc sốt. Phụ nữ mang thai, sau sinh, đang điều trị tiểu đường nên đi khám sớm hơn vì viêm có thể diễn tiến nhanh và gây biến chứng.

Phương pháp chẩn đoán

Khám lâm sàng vùng âm hộ - âm đạo - cổ tử cung bằng mỏ vịt.
Soi tươi và nhuộm Gram dịch âm đạo.
Đo pH âm đạo, test sniff với KOH.
Nuôi cấy vi khuẩn các trường hợp tái phát.
Xét nghiệm PCR Chlamydia, lậu, HPV nếu cần.
Siêu âm vùng chậu khi nghi viêm lan lên.

Hướng điều trị

Điều trị theo nguyên nhân: kháng sinh / kháng nấm / thuốc đặc hiệu.
Đặt âm đạo hoặc uống tùy mức độ.
Điều trị đồng thời bạn tình trong các bệnh STD.
Phục hồi vi sinh bằng probiotic chuyên biệt khi có chỉ định.
Tái khám sau điều trị để xác nhận đã khỏi.

Lưu ý: thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa.

Phòng ngừa

Vệ sinh đúng cách: rửa từ trước ra sau, không thụt rửa sâu.
Mặc đồ lót cotton thoáng khí.
Quan hệ tình dục an toàn.
Khám phụ khoa định kỳ 6-12 tháng/lần.
Kiểm soát tốt bệnh nền.

Câu hỏi thường gặp

Viêm phụ khoa có tự khỏi không?

Một số trường hợp viêm nhẹ có thể tự cải thiện, nhưng đa phần cần điều trị đúng nguyên nhân để tránh tái phát hoặc biến chứng. Tự ý dùng thuốc có thể làm bệnh nặng hơn.

Phụ nữ chưa quan hệ có bị viêm phụ khoa không?

Có. Viêm phụ khoa không chỉ do quan hệ. Mất cân bằng vi sinh, vệ sinh sai cách, suy giảm miễn dịch hoặc dùng kháng sinh đều có thể gây viêm.

Đang viêm phụ khoa có nên quan hệ không?

Nên kiêng trong giai đoạn cấp để tránh trầy xước, lây cho bạn tình và làm chậm hồi phục. Hỏi ý kiến bác sĩ về thời điểm quan hệ trở lại.

Viêm phụ khoa có ảnh hưởng đến khả năng có con?

Điều trị sớm thường không ảnh hưởng. Nhưng viêm kéo dài lan lên vòi trứng có thể gây tắc và ảnh hưởng khả năng có con — nên đi khám sớm.

Khám phụ khoa có đau không?

Thường không đau, có thể hơi khó chịu khi dùng mỏ vịt. Hít thở thư giãn và yêu cầu bác sĩ giải thích từng bước sẽ giúp giảm khó chịu.

Bài viết được kiểm duyệt như thế nào?

Mỗi bài viết tại Cẩm Nang Sức Khỏe Phụ Nữ được tổng hợp từ tài liệu y khoa uy tín (hướng dẫn lâm sàng của Bộ Y Tế Việt Nam, ACOG, WHO, CDC) và được đội ngũ biên tập có nền tảng y khoa rà soát trước khi xuất bản. Nội dung được cập nhật định kỳ theo các khuyến cáo mới nhất.

Miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trên website chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Khi có triệu chứng, hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn.