U xơ tử cung: khối u lành tính phổ biến ở phụ nữ

Khoảng 30-70% phụ nữ trên 40 tuổi có u xơ tử cung

Tổng hợp bởi Đội ngũ biên tập y khoa · Cập nhật 2026-04-26

U xơ tử cung (myoma uteri, leiomyoma) là khối u lành tính phát triển từ lớp cơ trơn của tử cung. Đây là khối u phụ khoa lành tính phổ biến nhất, ước tính 30-70% phụ nữ trên 40 tuổi mang u xơ ở các kích thước khác nhau.

Tùy vị trí, u xơ chia thành 3 nhóm: u dưới thanh mạc (mặt ngoài tử cung), u trong cơ (trong thành tử cung) và u dưới niêm mạc (lồi vào lòng tử cung). Vị trí và kích thước quyết định triệu chứng và cách điều trị.

Phần lớn u xơ không nguy hiểm và không cần can thiệp. Tuy nhiên khi gây triệu chứng (rong kinh, đau, ảnh hưởng sinh sản) hoặc kích thước lớn, bác sĩ sẽ đánh giá và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Triệu chứng thường gặp

Rong kinh, kinh nguyệt nhiều và kéo dài.
Đau bụng dưới, đau lưng, đau khi quan hệ.
Chèn ép gây tiểu nhiều, tiểu khó, táo bón.
Bụng dưới to ra, sờ thấy khối.
Sảy thai liên tiếp, hiếm muộn.
Thiếu máu do mất máu kinh.
Nhiều u nhỏ không gây triệu chứng — phát hiện qua siêu âm.

Nguyên nhân chính

Yếu tố nội tiết: estrogen và progesterone.
Yếu tố di truyền.
Yếu tố tăng trưởng tế bào.
Béo phì, ít vận động.
Chế độ ăn nhiều thịt đỏ.
Phụ nữ Á - Phi tỷ lệ cao hơn.

⚠️ Khi nào cần đi khám bác sĩ

Đi khám khi có rong kinh, kinh nguyệt thay đổi đột ngột, đau bụng dưới kéo dài, sờ thấy khối hoặc khó có con. Phụ nữ trên 30 tuổi nên siêu âm phụ khoa định kỳ để phát hiện sớm u xơ.

Phương pháp chẩn đoán

Khám phụ khoa và sờ bụng phát hiện khối.
Siêu âm bụng và đầu dò qua âm đạo.
MRI vùng chậu khi cần đánh giá chi tiết.
Soi buồng tử cung khi có u dưới niêm mạc.
Sinh thiết khi cần loại trừ u ác (sarcoma).

Hướng điều trị

Theo dõi định kỳ với u nhỏ, không triệu chứng.
Thuốc điều hoà nội tiết (GnRH analog, levonorgestrel-IUD).
Bóc u xơ bảo tồn tử cung (myomectomy) — nội soi, mổ mở, qua âm đạo.
Cắt tử cung khi u quá lớn, đa u, không còn nhu cầu sinh con.
Tắc mạch nuôi u (UAE) hoặc HIFU — ít xâm lấn.
Theo dõi sau điều trị vì u có thể tái phát.

Lưu ý: thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa.

Phòng ngừa

Duy trì cân nặng hợp lý.
Vận động thể chất đều đặn.
Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế thịt đỏ.
Khám phụ khoa định kỳ 6-12 tháng/lần.
Theo dõi u xơ đã có để phát hiện sớm thay đổi.

Câu hỏi thường gặp

U xơ tử cung có nguy hiểm không?

Là khối u lành tính, không phải ung thư. Có thể gây thiếu máu, vô sinh, sảy thai, đau, chèn ép. Tỷ lệ chuyển ác tính rất thấp (<0.5%) nhưng cần theo dõi nếu u to nhanh sau mãn kinh.

U xơ tử cung bao nhiêu cm thì phải mổ?

Không có ngưỡng cố định. Quyết định mổ phụ thuộc triệu chứng, vị trí, mong muốn sinh con và sự phát triển. Thông thường u trên 5-6cm có triệu chứng hoặc u dưới niêm mạc gây rong kinh thường được cân nhắc can thiệp.

Bóc u xơ rồi có sinh con được không?

Có. Bóc u xơ bảo tồn tử cung giữ nguyên khả năng mang thai. Phải chờ ít nhất 6-12 tháng trước khi mang thai. Có thể cần mổ lấy thai.

U xơ tử cung có tự tiêu không?

Không tự tiêu hoàn toàn. Nhưng sau mãn kinh khi estrogen giảm, u thường nhỏ lại đáng kể. Với u không triệu chứng, theo dõi đến mãn kinh là một lựa chọn.

U xơ tử cung kiêng ăn gì?

Hạn chế thực phẩm chứa estrogen ngoại sinh: thịt đỏ chế biến công nghiệp, đồ ăn nhanh nhiều béo. Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc, cá. Không có chế độ ăn nào chứng minh làm tan u xơ.

Bài viết được kiểm duyệt như thế nào?

Mỗi bài viết tại Cẩm Nang Sức Khỏe Phụ Nữ được tổng hợp từ tài liệu y khoa uy tín (hướng dẫn lâm sàng của Bộ Y Tế Việt Nam, ACOG, WHO, CDC) và được đội ngũ biên tập có nền tảng y khoa rà soát trước khi xuất bản. Nội dung được cập nhật định kỳ theo các khuyến cáo mới nhất.

Miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trên website chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Khi có triệu chứng, hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn.